حسين بن احمد البراقي النجفي ( مترجم : سعيد راد رحيمى )

213

تاريخ الكوفة ( تاريخ كوفه ) ( فارسى )

نسبت داده شده و او از محمد بن حسن نحاس حديث نقل كرده است . ابى برسى و محمد بن ميمون و فرزندش ابو محمد يحيى بن حسن بن على بن زيد حوزى از وى روايت كرده‌اند و او از محمد بن عبد اللّه بن هشام تيملى حديث نقل كرده و پدرم نيز از وى روايت كرده است . خانقين : نام سرزمينى در كوفه است . خدعذراء : در كتاب ساجى آمده است كه كوفه را به سبب پاكيزگى و شادابى و درختان و رودهاى بسيار ، خدالغدراء مىگفتند . خرّاره : محلى در نزديكى سيلحون از نواحى كوفه است . ناحيهء بن‌ى عبد اللّه بن دارم : در كوفه پس از خندق قرار دارد . خفان و خفيه : دو بيشه نزديك مسجد سعد بن ابى وقاص در كوفه است . خندق سابور « 1 » : شاپور پادشاه ايرانيان در دشت كوفه از بيم عربها ميان خود و عربها خندقى حفر كرد . گويند : هيت و عانات از توابع ناحيهء انبار بود . هنگامى كه انوشيروان به اين جا رسيد ، تعدادى از قبايل عرب از سواد تا باديه را مورد حمله قرار مىدادند ، او دستور داد تا ديوار شهرى را كه به نسر معروف بود ، بازسازى كنند . اين شهر را شاپور ذوالاكتاف بنا كرد . آن را پاسگاه مرزى قرار داد تا اطراف باديه را محافظت كند و دستور

--> ( 1 ) - ابن اثير در كامل گويد : منصور به سبب بخلش ، دوانيقى خوانده مىشد . هنگامى كه وى خندقى در كوفه احداث كرد ، به هر يك از كارگران ، يك دانك نقره پرداخت و دستور داد خندق را حفر كنند . دانك 6 / 1 درهم است ، سپس گفت : منصور در سال 155 ( ه . ق ) در كوفه و بصره ، ديوار و خندقى ساخت و دستور داد تا به هر كسى كه در ساخت ديوار و خندق مشاركت كند ، پنج درهم بپردازند ، هنگامى كه كار به پايان رسيد ، دستور داد آنها را جمع كردند و از هر يك چهل درهم گرفت ! شاعر در اين باره چنين مىسرايد : اى مردم ! شما كجايى تا ببينيد كه ما از امير المؤمنين چه ديديم پنج درهم ميان ما تقسيم كرد و چهل درهم از ما گرفت * . اين همان خندقى است كه شاپور در كوفه احداث كرد و منصور به تجديد بناى آن پرداخت كه امروزه به نام كرى سعد شهرت دارد . ( * ) يالقوم ما لقينا * من امير المؤمنينا قسم الخمسة فينا * و جبانا الاربعينا